سلام و درود بر شما.
بعد از مدتها، تصمیم گرفتم که نوشتهای را سیاهه کنم و از تجربیات شاید الکن و ناقصم، بتوانم چیزهایی را برای شما عزیزان بنویسم که شاید برای شما مفید و حتی جذاب باشد. در این نوشته، قصد دارم که پیشنهاداتی را برای شما دوستان گرامی سیاهه کنم تا با استفاده از این نکات، که در طی این ۳۴ سال، .... ، نه ببخشید ۲۴ سال (😂) کسب کردهام را در طبق اخلاص، خدمت شما تقدیم کنم، تا شاید با مطاله این پست، وبلاگنویسی را حرفهای تر دنبال کنید و از این فضا، استفاده بهتر داشته باشید.
نکته مهمی که قبل از مطالعه این مطلب، بایستی توجهتان را به آن، جلب نمایم این است که، این نوشته صرفا تعدادی پیشنهاد به جهت بهتر شدن و حرفهای تر شدن در نوشتن وبلاگ و وبلاگنویسی است. به هیچ عنوان به این معنی نیست که اگر شما، این نکات را تا کنون رعایت ننموده بودید، پس شما وبلاگنویس نیستید. یا اگر این نکات را رعایت نکنید، وبلاگنویس حرفهای نیستید! بلکه این نوشته، به نکاتی اشاره میکند تا اگر احیانا آنها را فراموش کرده و یا به آنها دقت ننموده بودید، با رعایت آنها، بتوانید وبلاگ حرفهای خود را حرفهای تر نمایید. به هیچ عنوان هیچ جسارتی در نوشته وجود ندارد و اصلا هیچگونه قضاوتی نیز، وجود ندارد. پس با دید مثبت به نوشته نگاه کرده و مطالعه فرمایید. شاید با رعایت این نکات، بتوانم کمک بهتری به دوستان گرامی و اجتماع کرده باشم. پیشاپیش، از طولانی بودن نوشته، به علت ماهیت آن، پوزش میخواهم.
۱. سرویس خوب انتخاب کنید
اولین قدم، انتخاب سرویس خوب است. سرویس خوب از لحاظ فنی و امکانات، بایستی شرایط زیر را دارا باشد :
الف) در دسترس باشد و با همه اینترنتها، در هر شرایطی باز شود.
ب) قطعی و باگ نرمافزاری نداشته باشد. (آپتایم ۹۹.۹٪)
پ) توسعهدهندگان مشخص داشته باشد که قدرتمند باشند.
ت) امکان پشتیبانگیری و بازگردانی داشته باشد.
ث) به روز باشد و دائما در حال به روز شدن باشد.
ج) هیچ محدودیتی به هیچ شکلی نداشته باشد.
چ) توسط توسعه دهندگان، رها نشده باشد.
ح) ظاهر به روز و منطبق با استانداردهای تخصصی باشد.
خ) امکانات کافی را در اختیار شما قرار دهد.
د) به هیچ دلیل غیر منطقی، شما را محدود یا مسدود نکند.
ذ) پلن درآمدی داشته باشد ( معلوم باشد که ماندگار است).
ر) وبلاگهای اسپم و تبلیغاتی کمتری داشته باشد.
ز) محیط اجتماعی بهتری داشته باشد (امکان بلاک کردن و..)
ژ) امکان برداشتن تبلیغات را به شما بدهد.
سرویسهایی که قرار دادن نظر توسط آدرسهای خاص را مسدود کردند، یا اگر از پست شما خوششان نیاید، پست شما را حذف میکنند، اصلا گزینه خوبی برای انتخاب نیستند. ترتیب شرایط بالا، بر اساس اولویت است. و اصل مهم، دسترسی پذیری است.
۲. موضوع، مهم است
یک وبلاگ حرفهای، همیشه یک خط مشی، مخاطب هدف و موضوع دارد. حتی وبلاگهای روزانه (مانند این وبلاگ) با چند موضوع نیز، در نهایت دارای موضوع هستند. موضوعاتتان را مشخص کنید، خط مشی وبلاگتان را مشخص کنید. اگر واقعا میخواهید به صورت تخصصی و حرفهای وبلاگ بنویسید، حتما حتی بیانیه ماموریت خود را بنویسید. مخاطب هدف خود را مشخص کنید. و بدانید که قرار است، چه کاری انجام دهید. این به شما کمک زیادی میکند.
۳. اهمیت داده را حفظ کنید
تلاش کنید، پستهای خصوصیتان را، واقعا خصوصی بنویسید. با امکان رمز و یا خصوصی کردن وبلاگ، آنها را ببندید. این برای افزایش آرامش شما به عنوان یک وبلاگنویس، بسیار مفید است. همچنین وبلاگ، یک محیط تعاملی عمومی است. این را بدانید که یک نوشته، تا زمانی که خصوصی است، قضاوت هم نمیشود. اما وقتی عمومی شد، بایستی آماده شنیدن هر قضاوتی باشید. شما نمیتوانید یک مطلبی را به صورت عمومی منتشر کنید ( به طو مثال : من چطور یک آدم کشتم! )، و در نظرات، منتظر شنیدن نظر ( تو کار اشتباهی کردی )، نباشید. برخی نوشتهها، مانند کم و کیف درس خواندن، و یا اتفاقاتی که برای سو استفاده کنندگان، مهم است! یادتان باشد که وبلاگ، فضای عمومی است! برای همه!
۴. طلای روز نوشته را از دست ندهید
برخی معتقد هستند که روز نوشتهها، مطالب بیارزش هستند و نباید در وبلاگ باشند. چون برای مخاطب، مهم نیستند. این عقیده، بسیار اشتباه است. بطور مثال، آقای کاظم عقلمند، آبدارچی بود که از روزانههایش در اینستاگرام، مطلب منتشر مینمود. و دیدید که چطور صفحه پرمخاطبی شد. روزنوشته بسیار مهم و جذاب است، به شرطی که بر طبق هدف و اصولی نوشته شود. اصل اول روز نوشته، روایت جذاب آن، و اصل دوم آن، چیزی است که مخاطب به آن نیاز دارد است. هیچ ایرادی ندارد که میان مطالب تخصصیتان در مورد سینما، گاهی هم از خاطرات و روزنوشتههای خودتان بنویسید. این باعث میشود، مخاطب شما، صمیمیت بیشتری با شما داشته باشد. اما یادتان نرود که وبلاگ، یک محیط تعاملی عمومی است! نوشتن برنامه درسی، یا لیست خرید روزانه (واقعا در صفحه اول بلاگفا، وبلاگی را دیدم که لیست خرید روزانهاش را مینوشت!😂 )، در وبلاگ، بر خلاف ماهیت وبلاگ است. قطعا شما اختیار وبلاگتان را دارید، اما بایستی بدانید که مخاطبی وبلاگ شما را نخواهد خواند. برای این کار سرویسهای زیادی مانند Notion و EverNote وجود دارد. اگر نمیتوانید تحریمها را دور بزنید، دفتر یادداشتهای آفلاین نیز مانند Notepad وجود دارد. پس روزنوشت، بسیار ارزشمند و جذاب است، به شرطی که اصول آن رعایت شود.
۵. وبلاگ بخوانید
برای اینکه بتوانید تولید کنید، باید ورودی داشته باشید. شما نمیتوانید از هیچ، محتوا تولید کنید. در کارخانه هم برای تولید پفک، از در ورودی، ذرت و ادویه و نمک وارد میشود. مخصوصا ذهن ما که ساختاری بسیار پیچیده دارد. شما باید به بیرون بروید، تجربه کنید، ببینید و مطالعه کنید تا بتوانید محتوا از ذهن خود منتشر کنید. این مهمترین نکته این نوشته است. تجربه شخصی بنده میگوید که در گذشته که وبلاگهای خوب زیادی را میخواندم، نوشتههای بهتری را مینوشتم، و حالا که این موضوع به واسطه مهاجرت وبلاگنویسان و همچنین محدودیت زمان، کمرنگتر و محدودتر شده، به نظرم، نوشتههای بنده نیز ضعیف شده است. برای بهتر نوشتن، بایستی بهتر بخوانید و بخوانید. ورودی داشته باشید تا خروجی تولید کنید.
۶. دوستی و دوستی
یک وبلاگنویس حرفهای، هرگز از بیشتر شدن تعداد وبلاگها و نویسندهها، احساس نگرانی نمیکند! که اتفاقا احساس خوشحالی میکند. متاسفانه به علت شرایط فرهنگی کشور، افراد همواره تلاش میکنند که فقط خودشان باشند و خودخواهی. همه چیز را از پنجره سود و زیان، نگاه میکنند. و در تشخیص دچار اشتباهات میشوند. ما وبلاگنویسان، رقبای همدیگر نیستیم. اینترنت، تشک کشتی نیست! فالویم کن تا فالوت کنم! اگر برای من نظر نوشتی، برایت نظر مینویسم چون من مهمترم! وبلاگنویسان آماتور که معمولا از اینستاگرام (که همه چیز عدد است) آمدهاند، به این شکل فعالیت میکنند. وبلاگ مانند یک جلسه و میزگرد است. هر کسی نظر خودش را میدهد. وبلاگنویس حرفهای، از بیشتر شدن تعداد وبلاگها، و افزایش کیفیت نوشتهها، خوشحال میشود! اینکه همه باید من را بخوانند و من فقط باید بنویسم و همه هماورد و مدعی و حریف من هستند و من باید گوی تعداد مخاطب را از آنها بقاپم! پس کسی را لینک نمیکنم و برای کسی نظر نمیگذارم و هیچ کس جز من نباید بنویسد! این تفکر، حتی بچهگانه هم نیست! افزایش تعداد نویسندهها و کیفیت نوشتهها، برای دیگر وبلاگنویسان حرفهای نیز بسیار مفید است. گردش اطلاعات، باعث ارتقا بهتر آن میشود! تا به امروز هم، خودخواهی باعث شد که محتوا آنقدر نازل شود که کلیپ رقص سینه افرادی پشت فرمان، بشود محتوای پر مخاطب!
درگیر دیگران نباشید! با دیگران نه دشمنی که دوستی کنید و خودتان کار خودتان را انجام دهید! وبلاگتان را با قدرت بنویسید و فقط با خودتان رقابت کنید.
۷. گردش اطلاعات
نکته ۵ و ۶ را عرض کردم که به اینجا برسم. هنگامی که مطالب وبلاگهای دیگر را مطالعه میکنید، دید آن شخص در مورد آن اتفاق را مطالعه میکنید. شاید دید شما متفاوت باشد. شما میتوانید دید خودتان را بنویسید و بدون احساس رقابت و استرس، آن نوشته را نیز در پست خود لینک کنید و بگویید که شما، اینطور فکر میکنید. شما باید به گردش اطلاعات کمک کنید. وبلاگهای دیگر را لینک کنید (مخصوصا وبلاگهای هم موضوع با خودتان را). پیوند دادن (نه تبادل پیوند)، ارسال نظرات، تعامل با دیگران، شما را حرفهایتر میکند. وبلاگ، محیطی بود که افراد بتوانند در آن نظر خود را بنویسند. که با گذر زمان، به نظر بنده ارتقا پیدا کرد و گستردهتر شد و اکنون به این گستردگی موضوعی رسیده است. در دهه ۸۰ و حتی به خصوص سال ۸۸، وبلاگها و توییتر، تاثیر بسیار زیادی در فضای سیاسی و اجتماعی کشورمان داشتند. این تاثیرگذاری، تنها سیاسی میتواند نباشد. هر وبلاگ، یک شهروند و یک موجودیت است! و این گردش اطلاعات و پیشنهاد دیگر وبلاگها به مخاطبان، باعث میشود که وبلاگ شما، حرفهای تر عمل کند. دیگر وبلاگها را حریف نگاه کردن، به دور از حرفهای بودن است.
۸. احترام به مخاطب
تحت هیچ شرایطی، به مخاطب توهین نکنید! وبلاگهای زیادی را دیدم (مخصوصا از سال ۹۲ تا ۹۹ ) که به مخاطب خود توهین میکنند! مخاطب را فاقد شعور فرض میکند. این به دور از حرفهای بودن است. حتی در کامنتی با چشمان خودم دیدم که وبلاگنویسی، رسما به مخاطبی که حتی نمیشناخت، نوشته بود که کسی که هزینه لوازم آرایشیاش از کتاب بیشتر میشود، در حد و اندازه صحبت در مورد این کتاب نیست! بیاحترامی و تحقیر مخاطب، از روح و روان بیمار میآید. این یک واقعیت انکار ناپذیر است که ما برای مخاطب مینویسم! اگر غیر این است، در دفتر یادداشت مینویسیم! به همین منظور، بایستی همواره، بالاترین احترام را برای مخاطبان خود در نظر بگیرید. چون بدون تعارف عرض میکنم که این لطف مخاطب است که وقت خود را در اختیار شما میگذارد. و یک وبلاگنویس حرفهای اینطور فکر میکند. برعکس فکر نمیکند که من این متن را نوشتهام، پس او به من نیازمند است، پس من دانای کل هستم، پس به خودم اجازه میدهم که هر بیاحترامی بکنم. آدمهای سایکوپت در همه جا هستند. به دلیل وجود این افراد، احترام مخاطب خود را خدشهدار نکنید. بیاحترامی، هیچگاه از ذهن افراد، پاک نمیشود! در کنار حرفهای بودن، این مساله، مساله انسانیت و آدمیزادی بودن است.
۹. ادبیات صحیح
در نظرات، نوشتههای خود، از ادبیات صحیح و انسانی استفاده کنید. لحن شما، بایستی مهربانانه باشد. هرگز در نظرات، به نویسندهای توهین نکنید. نقد، قاعده و قانون دارد. شما حق توهین و استفاده از ادبیات زشت، ندارید. یک وبلاگنویس حرفهای هرگز بیادبی نمیکند. شما میتوانید اثر یک نویسنده را حتی بیرحمانه نقد کنید، اما حق توهین به شخص را ندارید! شما حتی میتوانید بگویید که اثر او، خیلی بد است! اما نمیتوانید بطور مثال بگویید که "فقط یک بیشعور همچین چیزی را میسازد" !
در این جمله، شما به سازنده اثر، توهین کردید. در نظرات خود، همیشه احترامات انسانی را رعایت کنید.
۱۰. مجبور نیستید
شما، به عنوان یک وبلاگنویس حرفهای، میدانید که مجبور به خواندن هیچ وبلاگی نیستید. اگر میخوانید، نشاندهنده بزرگواری شما و احتمالا علاقهای است که به آن وبلاگ دارید. اما نوشتن این نظر که چقدر طولانی مینویسی و من وقت خواندن ندارم! بی ادبی است! یک وبلاگنویس حرفهای میداند که آدمها اختیار وبلاگشان را دارند و اگر شما وقت ندارید، میتوانید آن نوشته را نخوانید. اما وقتی این را مینویسید، یعنی مشکلی هست! یا نشان میدهید که حسادت به نوشته کردهاید که خیلی بد است، و یا دلیل دوم که احتمال بیشتری دارد این است، که قصد تبلیغات وبلاگتان را داشتید و حالا برای نظر دادن، بایستی مطالعه کنید و چون آدم اهل مطالعه نیستید، عصبانی شدهاید و با نوشتن اینکه این متن طولانی است، خواستید انتقام بگیرید! شخصی در بلاگاسکای برای یک مطلب تخصصی من نوشته بود که چرا باید وقت بگذارم این متن طولانی را بخوانم، و بنده پیشنهاد تراپیست را به او دادم! پس هرگز ماهیت کلی آثار انسانها را زیر سوال نبرید! هیچ منتقدی نمیگوید که آقای فلان کارگردان، چرا ۱۵ قسمت ساختی!؟ چه خبر است؟
۱۱. ظاهری حرفهای
ظاهر وبلاگ شما، بسیار مهم است. حتی اگر مطالب بسیار زیبایی بنویسید، وقتی که آن را در ظرفی زشت و آزار دهنده قرار دهید، مخاطب شما، حتی اگر نوشته شما را دوست داشته باشد، نمیتواند بخواند! اگر سرویس وبلاگنویسی که در آن مینویسید، به شما امکان ویرایش ظاهر وبلاگتان را میدهد، حتما از ظاهرهای درست و استاندارد استفاده نمایید. ظاهر زیبا، و صحیح، احترام به مخاطب است.
۱۳. نه به Enter های پشت سر هم
سعی کنید که نوشتهتان، از یک قاعده ظاهری، پیروی کند. یک قاعده مهم این است که مخاطب شما، نباید زیاد از حد، در صفحه پیمایش انجام دهد. اگر انجام میدهد یعنی مشکلی هست! یادم هست که به یکی از دوستان پیشنهاد دادم که پس از پایان هر جمله، به خط بعدی نرو. انجام داد و نوشتههایش چقدر ملموستر و بهتر شدند. پس از نوشتن هر جمله، لطفا Enter را فشار ندهید و به خط بعدی نروید. برای نوشتههای خود سر عنوان و پاراگراف تعریف کنید. برای نوشته خود، یک ساختار بسازید. و بر مبنای همان ساختار، بنویسید.
۱۴. درگیر حاشیه نشوید
چیزی که خودم آن را رعایت نکردهام، اما به شما پیشنهاد میکنم که آن را رعایت کنید. یک وبلاگنویس حرفهای، درگیر حاشیه نمیشود. نظرات خصوصی حاوی فحاشی را در پستی که دارای فحاشی است، پاسخ نمیدهد. بیاهمیت به این موضوعات میشود. یک وبلاگنویس حرفهای، کل انرژی خود را برای مطالعه وبلاگها، ارسال نظر، همراهی و برقراری تعامل، نوشتن مطالب خود و بحث و گفتگو میگذارد. و خود را درگیر دعاوی و درگیریها نمیکند. از وبلاگهای دیگران ایراد نمیگیرد. پس خودتان را درگیر حاشیه نکنید.
۱۵. زمانبندی
همواره سعی کنید یک زمانبندی برای مطالب خود داشته باشید و پست منتشر کنید. نظرات را پاسخ دهید. و نشان دهید که قصد فعالیت جدی دارید. برای وبلاگ خود وقت بگذارید و بنویسید. اما این نکته را در نظر داشته باشید که ما در ایران فعلی زندگی میکنیم و ممکن است مشغلهها و درگیریهای زیادی داشته باشیم. پس خودتان را مجبور به هر قیمتی نوشتن نیز، نکنید.
۱۶. آرشیو!
آرشیو یک وبلاگنویس، بسیار مهم است. چیزی که تا قبل از به وجود آمدن سرویسی مانند نویسنده، توسط مدیران سرویسهای وبلاگنویسی، اصلا اهمیتی داده نمیشد! همین بنده، بیش از ۲۲ سال است که مینویسم. اما هیچ آرشیوی ندارم! چند وبلاگ خوبم را حتی سایت جهانی Archive هم آرشیو نکرده است! این به لطف سرویسهای وبلاگنویسی چون بلاگفا و بیان و بلاگاسکای محقق شد! همیشه برای خودتان آرشیو داشته باشید و مطالبتان را در چندین مکان، ذخیره نمایید.
۱۷. دامنه!
من وبلاگی دارم با آدرس HatefBlog.ir که به صورت رسمی در آن مینویسم. شما نیز میتوانید یک دامنه ir پنج ساله خریداری کنید و آن را هر ۵ سال تمدید کنید. این اتفاق باعث میشود که مخاطبان شما، شما را از دست ندهند. شما میتوانید یک دامنه خریداری کنید که همیشه به شما اشاره کند. و آن را در سرویسهای مختلف، پارک کنید! اکنون این دامنه بنده، در بلاگیکس پارک شده است! هر زمان که بلاگیکس با مشکل مواجه شد، آن را به یک سرویس دیگر میبرم. شما همیشه با تایپ این آدرس، به وبلاگ من خواهید رسید. پس دامنه باعث میشود که همیشه در دسترس باشید و به راحتی، مخاطب به شما مراجعه کند.
۱۷. قدرت شبکههای اجتماعی
شبکههای اجتماعی، لجنزار نیستند! اگر گمان میکنید که شده اند، به این علت است که شما حضور ندارید! شبکههای اجتماعی، دشمن وبلاگها نیستند! کاملا این مساله برعکس است! شبکههای اجتماعی میتوانند به ما کمک بیشتری نمایند. در راستای معرفی و همرسانی محتوایمان، بسیار کمک کننده هستند. نباید با شبکههای اجتماعی، جنگ داشته باشیم. به همین منظور، حتما در شبکههای اجتماعی بزرگ مانند اکس، اینستاگرام، تلگرام، بلواسکای برای وبلاگتان و خودتان حسابی ایجاد کنید و در آنجا نیز فعالیت کنید. و سپس مطالب و آثار خود را در آن شبکههای اجتماعی به اشتراک بگذارید. اگر حرفی برای گفتن دارید، شما هم به این فضا بیایید و منتشر کنید! به قول ضرب المثلی که کمی زشت است اما بیانگر شرایط فعلی است که میگوید : در جنگلی که شیر نباشد، قورباغه هفتتیر کش میشود!
وقتی که فضای شبکههای اجتماعی، از حضور افرادی که به درستی تولید محتوا میکنند، کمرنگ و کمرنگ میشود، معلوم است که بیهنرهایی میآیند و این گوی را میدزدند. چون حرفهای نیستند و بیسوادند، سلیقه عمومی مخاطب را پایین میآورند. طوری که آثار خوب دیده نمیشوند! آن آثار خوب هم آرام آرام، نازل میشوند! مثال میخواهید؟ مهران مدیری! شما پاورچین را ببینید و شبهای برره، مقایسه کنید با قهوه پدری! یا حتی هیولا را با دراکولا مقایسه کنید! افت شدید کیفیت!
۱۸. وارد زمین بیکیفیتی نشوید!
همواره تلاش کنید تا بهتر از دیروز باشید. بهتر بنویسید. تسلیم نشوید. وارد زمین بیکیفیتی نشوید! و در زمین بیکیفیتی بازی نکنید! خودتان و محتوایتان را نازل نکنید. یک وبلاگنویس حرفهای، هرگز خود را با مخاطب هماهنگ نمیکند (مگر به دلایل خاص). استاد شجریان، هرگز خانوم وزیری تتلو را نمیخواند! آن هم به این دلیل که این روزها مثلا ۵ میلیون نفر به این آهنگ گوش میکنند! او همیشه استاد شجریان است! به سلیقه مخاطبتان، تا آن خط قرمز حداقل گوش کنید، اما اگر شما تولید کننده محتوا هستید، این وظیفه شماست که مخاطب و سلیقه او را ارتقا دهید و بهتر کنید! مخاطب نباید شما را نازل کند!
۱۹. نقد پذیر و اما ناپذیر باشید!
مساله نقدپذیری، مانند حرکت بر روی مو است. نقد برای هنر وجود دارد چون هنر، ریاضی نیست! مثلا شما نمیتوانید بگویید به نظرم اگر ۲ را با ۲ جمع میکردی و به ۵ میرسیدی، بهتر بود! ۲+۲ همیشه پاسخش ۴ است! اما در هنر مساله به این شکل نیست. گاهی ۲+۲ ممکن است پاسخش ۱۰ بشود! با وجود اینکه هیچ ارادتی به مسعود فراستی ندارم، اما برخی حرفهایش را قبول دارم! آدم بد هم گاهی ممکن است حرف درست از دهانش بیرون بیاید! به برخی آثار میگوید ما قبل نقد! یعنی این اثر آنقدر استاندارد نیست که تازه بشود یک اثر قابل نقد!
حال میرسیم به بحث نقد پذیری! هنر نیز یک حداقلهایی دارد تا بشود هنر! اینکه شخصی میتواند باد گلوی خود را آهنگین بیرون دهد، هنر نیست! هنر یک حداقل استاندارد دارد که اگر رعایت شود، میشود هنر! شما بایستی نقد پذیر باشید و صحبتهای مخاطبانتان را بشنوید. اما این به شرطی است که از آن خط قرمزها عدول نکنید! خط قرمزهای حداقلی خودتان را بسازید. اگر نقد مخاطب در چهارچوب و خط قرمزهایتان بود، نقد پذیر باشید.
۲۰. چندرسانهای
تنها به نوشته، اکتفا نکنید. گاهی از محتوای چند رسانهای استفاده کنید. استفاده از موسیقی و پادکست و تصاویر و ویدیوها، وبلاگ شما را حرفهای تر جلوه مینماید.
جمعبندی
این موارد، صرفا پیشنهاداتی بودند که حتی ممکن است، خودم نیز آنها را فراموش کرده و رعایت نکنم. این انتخاب شما خواهد بود. اما ممنونم که به این نوشته تا به اینجا توجه کردید و امیدوارم توانسته باشم تجربیاتم را به درستی در اختیار شما قرار دهم. و همچنین امیدوارم که با استفاده از این نوشته، بتوانید وبلاگهای زیبا و جذاب داشته باشید. این حاصل تجربیات بنده بود که تلاش میکنم، خودم آنها را رعایت نمایم. برایتان بهترینها را آرزو میکنم.
به امید روزهای خوب
ارادتمند. هاتف
سحر بیداری 4 روز،8 ساعت پیش